5. A Gentleman of Independent Means5. Ambteloos burger

Christiaan spent the next several years for the most part in The Hague, but he kept in contact with the learned world across Europe. In 1660-61 and 1663-64, he again went on journeys and spent several months in Paris and London. In The Hague, he lived in the family home. He never married — a condition not unusual for scholars in the seventeenth century.

These years after his university studies, years without a position, were the most productive of his career. His studies produced spectacular discoveries in several areas, some of which he published during this period, and some of which saw the light of day much later.

In the first instance, Huygens made a name especially as a mathematician, an area in which he continued to work for the rest of his life and in which he reached great heights. Most of this work is esoteric and difficult for non-specialists. But one part of it is more accessible: his calculations of the likelihood of winning or losing in games of chance. Huygens was one of the founders of the study of probability.

Besides mathematics, throughout his life Huygens had a love of making devices and instruments. In some cases these were toys, such as the magic lantern invented by him; in other cases they were serious scientific instruments. Together with his brother, he ground and polished lenses and made telescopes and microscopes. His mathematical studies of lenses produced important results, which remained unpublished for the time being. He did, however, publish the discoveries he made with his telescopes. In 1656 he announced that he had found a moon of Saturn, and in his Systema Saturnium (1659) he published the solution to the puzzle of Saturn’s remarkable and always changing appearance: the planet is surrounded by a ring. With these discoveries about Saturn, Huygens achieved international recognition as a scientist.

Huygens also devoted attention to mechanics — here again in connection with his tinkering with instruments. In 1656-57, he invented the pendulum clock. At the time, he published only a brief description; a more exhaustive treatment came much later. His thoughts on more fundamental mechanical problems — collision, centrifugal force — remained for the most part unpublished.

Christiaan brengt de volgende jaren grotendeels in Den Haag door, maar blijft in contact met de buitenlandse geleerde wereld. In 1660-1661 en in 1663-1664 gaat hij opnieuw op reis en brengt verscheidene maanden door in Parijs en Londen. In Den Haag woont hij in het huis van zijn vader. Christiaan is zelf nooit getrouwd. Voor zeventiende-eeuwse geleerden was dat overigens niet uitzonderlijk.

De jaren die hij na zijn studie ambteloos doorbrengt, behoren tot de meest productieve uit zijn carrière. In deze tijd doet hij enkele van zijn meest spraakmakende ontdekkingen. Voor een deel zijn deze pas veel later gepubliceerd, maar hij publiceert ook in deze periode al enkele belangrijke werken.

In eerste instantie treedt Huygens vooral als wiskundige naar buiten. Op dit vak zal hij zich zijn leven lang blijven toeleggen en ongekende hoogten bereiken. Voor niet-specialisten is dit werk echter moeilijk te bevatten. Een meer aansprekend onderdeel zijn zijn berekeningen op de kans van winst of verlies bij gokspelletjes. Huygens is hiermee een van de grondleggers van de kansrekening.

Behalve voor de wiskunde, heeft Huygens zijn hele leven ook een voorliefde gehad voor het maken van instrumenten en apparaten. In sommige gevallen gaat het om speelgoedjes, zoals de toverlantaarn die hij uitvindt, in andere gevallen om serieuze wetenschappelijke instrumenten. Samen met zijn broer Constantijn legt hij zich toe op het slijpen van lenzen en het maken van telescopen. Zijn werk aan lenzen is de aanleiding tot belangrijk werk in de optica, dat voorlopig echter ongepubliceerd blijft. Wel publiceert hij de ontdekkingen die hij met zijn kijker doet. In 1656 maakt hij de ontdekking van een maan van Saturnus bekend en in zijn Systema Saturnium (1659) publiceert hij zijn oplossing voor het raadsel van Saturnus’ merkwaardige, en steeds wisselende uiterlijk: de planeet heeft een ring. Met deze ontdekkingen aan Saturnus wint Huygens als geleerde definitief internationale faam.

Ook houdt Huygens zich bezig met de mechanica, ook hier weer in combinatie met het knutselen aan instrumenten. In 1656-1657 vindt hij het slingeruurwerk uit. Hij publiceert hiervan op dat moment slechts een korte beschrijving. Pas later zal hij een uitvoeriger uiteenzetting geven. Ook zijn beschouwingen over meer fundamentele mechanische problemen – botsingsregels, centrifugale kracht – blijven grotendeels in portefeuille.