Winsemius, Pier (1586-1644)

I. Biografie

Pier Winsemius (*Leeuwarden 1586, † Leeuwarden, 2-11-1644) was o.a. leerling van Fungerus en studeerde te Franeker, te Leiden en aan Duitse universiteiten. Hij vestigde zich eerst als advocaat te Leeuwarden, leefde daarna teruggetrokken tot zijn benoeming in 1616 als historieschrijver van Friesland. In 1636 werd hij benoemd tot hoogleraar in de welsprekendheid en geschiedenis te Franeker. Hij stierf ongehuwd.

II. Geschriften

Naast vele historische en politieke geschriften zijn van Winsemius twee bundels verzen bekend, waarover zeer uiteenlopend wordt geoordeeld . Peerlkamp vindt dat hij beter minder dan 127 elegieën had kunnen schrijven, met wat meer zorg, en heeft kritiek op zijn woordkeus en de te grote dichterlijke vrijheden.

III.Werken

Politiek:

» De statu unitarum provinciarum oratio. Leeuwarden, 1618. » Ius regum Hispaniae in Provincias Belgicas. Franeker, 1621. » Verhael van het recht des conincks van Hispanien op de Nederlanden. Franeker, 1621.

Gelegenheidsgedichten:

»Vita, res gestae et mors ill. Principis Mauritii…. Franeker , 1625.

» Panegyricus anni MDCXXIX ad ill. … Ernestum Casimirum …. Leeuwarden, 1630.

» Expeditio foederatae Belgicae ductu … Frederici Henrici … in qua de Ernesti Casimiri … excessu.Franeker, 1632.

» Panegyricus ad Serenissimum … Gustavum II Suecorum … regem. Amsterdam, 1632.

Gelegenheidsredes:

» Oratio Serenissimi … Gustavi II … memoriae consecrata. 1633. » De causis corruptae eloquentiae dissertatio …. Franeker, 1638. » Oratio in excessum ill. … Henrci Nassovii…anno MDCXLI. Franeker, 1641. » Oratio pro reparata aede acad. ….Franeker, 1643. Zie voor meer gelegenheidswerkvooral betr. collegae aan de universiteit de literatuur (vooral Auditorium…).

Poëziebundels:

» Amores. . Franeker, 1631. » Sirius. Franeker, 1638.

Historiografie:

» Chronique ofte historische geschiedenisse van Vrieslant …. Franeker, 1622. » Historiarum ab excessu Caroli V Caesaris ; sive rerum sub Philippo II per Frisiam gestarum libri [II]. . Leeuwarden, 1629. » Historiarum … libri III, IV. Franeker, 1633. » Historiarum … ab anno 1555 usque ad annum 1581 libri septem. Leeuwarden, 1646.

Edities:

» Exsequiae litterarum ad Hugonem Grotium. Giessen, 1615. (Niet getraceerd). » Ausonii Popmae De ordine, et usu iudiciorum libri tres, nunc primum editi…. » Leeuwarden, 1617. » B. Furmerius,Annalium Phrisicorum trias tertia ….Franeker, 1617.

IV. Literatuur

BHAPB, 1972., F. Postma & J. van Sluis, Auditorium Academiae Franekerensis. Leeuwarden, 1995, 116­117, Ijsewijn-Sacré, Companion, I,269, II, 82, C.E.N..

[S. Sybrandy]

Citeerinstructie:

S. Sybrandy, ‘Pier Winsemius’ in: Jan Bloemendal en Chris Heesakkers, eds., Bio-bibliografie van Nederlandse Humanisten. Digitale uitgave DWC/Huygens Instituut KNAW (Den Haag 2009). www. dwc.huygensinstituut.nl