Blog: Een pleidooi voor de Wet (Frans van Lunteren)

Nostalgie is zelden een goede raadgever. Pleiten voor de terugkeer van langverdwenen tradities is dan ook een twijfelachtige activiteit, die in de regel krachtig ontraden moet worden. Ik wil me er hier toch een keer aan bezondigen. Ik zou namelijk graag zien dat we nieuwe natuurkundige wetten weer ‘wetten’ gaan noemen. Lees meer…

[Blogpost] How do you write? (Timo Bolt)

Door Timo Bolt

In mijn vorige bijdrage aan Shells & Pebbles, getiteld ‘why do you write?’, schreef ik over een ingezonden brief die onder diezelfde kop in 1976 werd gepubliceerd in The Lancet. De auteur, de Ierse arts J.B. Healy, vroeg zich daarin af waarom er zo ‘monsterlijk’ veel artikelen in medische tijdschriften werden gepubliceerd. Was het hoofddoel nieuwe kennis te verspreiden en de geneeskunde te verbeteren? Of ging het primair om het publiceren van zoveel mogelijk papers, in het belang van de auteur(s) zelf? Om deze vragen te kunnen beantwoorden deed Healy het voorstel om voor de periode van een jaar een moratorium in te stellen ‘on the appending of authors’ names and of the names of hospitals to articles in medical journals.’ Mocht vervolgens blijken dat er veel minder artikelen zouden worden aangeboden aan tijdschriftredacties, dan zou de medisch-wetenschappelijke gemeenschap ‘zichzelf ontmaskerd hebben’, aldus Healy.

Lees verder op Shells & Pebbles

Blog: Waar zijn de vrouwen van de VU? (Sjoerd Huiskamp)

Door Sjoerd Huiskamp

Recent vroeg Ad Valvas in een interview met universiteitshistoricus Ab Flipse, naar aanleiding van de lancering van het ‘Geheugen van de VU’, zich af waar de vrouwen van de VU waren. Zo zijn er in de personendatabase op de website, met 152 VU’ers, slechts 6 vrouwen te vinden. De database is nog niet compleet, maar feit is dat in de begintijd niet al teveel vrouwen aan de VU verbonden waren. De eerste vrouwelijke hoogleraar werd bijvoorbeeld pas in 1949 benoemd. Is er iets meer te zeggen over de vrouwen die in de beginperiode wel aan de VU te vinden waren?

Lees verder op Geheugen van de VU

Clusius-blog: Tuinlieden (Esther van Gelder)

Tuinlieden. Clusius heeft er velen ontmoet in de tuinen van vorsten, edellieden, burgers en universiteiten die hij bezocht of die hij bestierde. Hij heeft ze om raad gevraagd, aan het werk gezet, geobserveerd. Toch figureren ze maar zelden in zijn boeken en brieven. En als we ze tegenkomen, is dat meestal in een tirade over hun onbetrouwbaarheid, onwetendheid of luiheid, zoals hier in een brief aan zijn vriend Joachim Camerarius. Het Latijnse woord dat Clusius doorgaans voor ze gebruikte was ‘nebulo’, wat nietsnut, windbuil of ezel betekent. Lees verder op het Clusius-blog van de Leidse Hortus Botanicus.

Blog: Informatie (Frans van Lunteren)

Door Frans van Lunteren

Een goed kunstwerk combineert twee zaken: het geeft uitdrukking aan de tijd waarin het is ontstaan en voegt daar iets tijdloos aan toe. Goede wetenschap streeft nog nadrukkelijker naar tijdloosheid. De waarheid is immers niet tijdgebonden. Toch weerspiegelen ook wetenschappelijke theorieën vaak aspecten van de tijd waarin zij tot stand kwamen. Een oud en een recent voorbeeld. Lees meer…

Carolus Clusius en de barones (door Lisanne Snippe)

Door Lisanne Snippe

“Und von den dicken Märzblumen träumt mir schier jede Nacht, so gerne hatte ich eine blühende.” (Anna Maria von Heussenstein in Wenen aan Carolus Clusius in Frankfurt am Main, 11 december 1590)

Vermoedelijk doelde de Oostenrijkse barones Anna Maria von Heussenstein op het lenteklokje, toen zij haar droom beschreef aan Carolus Clusius. Het is één van de bloemen die de plantenverzamelaarster maar wat graag in haar tuinen in Wenen of bij kasteel Starhemberg wilde hebben. [Lees verder op het blog van de Leidse Hortus Botanicus]

Blog: “Waarde Clusius” (Esther van Gelder)

Door Esther van Gelder

Het nieuws verspreidde zich als een lopend vuurtje: de grote Carolus Clusius had zich in Leiden gevestigd! Clusius was op dat moment, najaar 1593, misschien wel de bekendste plantkundige van Europa. Hij had jarenlang gewerkt als botanisch adviseur van keizers en vorsten, en beschikte over een internationaal netwerk van correspondenten. Ook had hij al vele boeken op zijn naam staan, waarin hij honderden nieuwe plantensoorten beschreef. En nu had de nog piepjonge Leidse universiteit de grote geleerde in dienst genomen om een botanische tuin aan te leggen [...]

Lees verder op het blog van de Hortus Botanicus Leiden

Blog: Frans van Lunteren about “Mediating Machines: a Proposal for a Big Picture of the History of Science” (via Shells and Pebbles)

Over the last few decades there have been several calls for a ‘big picture’ of the history of science. The gradual fragmentation – or even dismissal – of older grand narratives, accelerated by the cultural turn, is increasingly seen as problematic. There is a general need for a concise overview of the rise of modern science, with a clear structure allowing for a rough division in periods. Here I would like to propose such a scheme, one that is both elementary and comprehensive. It focuses on particular technical artefacts or machines, which mediated between science and society during successive periods of time. Each of these machines was used as a powerful resource for the understanding of both inorganic and organic nature. More specifically, their metaphorical use helped to construe and refine some key concepts that would play a prominent role in such understanding [...]

Read more at Shells and Pebbles

Blog: Waardevolle metingen (Frans van Lunteren)

Door Frans van Lunteren

Wetenschap dient zoveel mogelijk waardevrij te zijn. De enige waarde die de wetenschap erkent is waarheid. In de praktijk is dit ideaal lastig te verwezenlijken. Neem het ogenschijnlijk meest waardevrije onderdeel van de wetenschap, de metrologie. Deze tak van sport houdt zich primair bezig met de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van metingen en bovenal met het vaststellen van meeteenheden middels universele standaarden. Het wereldwijde hoofdkwartier is het Parijse Internationale Bureau voor Maten en Gewichten, waar de internationale standaarden worden vastgesteld en bewaard. Het internationale systeem voor maten en gewichten is gebaseerd op het zogenaamde metrieke stelsel. Dit stelsel vindt zijn grondslag in een enkele maat, namelijk de meter, de eenheid van lengte. De oorspronkelijke meter is een product van de Franse revolutie en belichaamt vrijwel alle daarmee verbonden waarden. Lees meer…

[Blog] Climate Change and the History of Science: An Emotional Call to Arms!

By Hans Schouwenburg

In response to the global People’s Climate March on September 21, 2014, Shells and Pebbles editor Hans Schouwenburg walks you through the history of the debate about man-made climate change. He concludes that historians of science should take their responsibility and assist their colleagues in the natural sciences in work and deed.

Read more at Shells and Pebbles